Það er algent að fólk smakki nokkra bjóra þegar það byrjar að drekka bjór og finni svo “sína” tegund og haldi sig við hana. Það er svo sem allt í lagi með það en er það ekki svolítið leiðinlegt? Það er eins og borða soðna ýsu í öll mál eða drekka alltaf sama rauðvínið.

Það er reyndar ekki ein rétt leið til þess að meta bjór og það er hluti af skemmtuninni. Hér eru aðeins gefna nokkrar hugmyndir sem gera bjórsmökkun skemmtilegri.

Undirbúningur

Það er best að meta bjór úr glasi, ekki úr flösku eða dós. Brugghús mæla oft með ákveðnu glasi fyrir bjórinn, láta jafnvel búa til eigin glös, en við skulum láta okkur nægja hreint bjórglas til þess að byrja með. Hafi glasið verið þvegið með sápu eða í uppþvottavel á að skola vel innan úr glasinu en glansefnið í uppþvottaefnum skemma fyrir bjórnum. Ef þú átt ekki bjórglas er hægt að nota kampavínsglas eða hvítvínsglas. Þú átt alls ekki að nota glas sem mjólk er drukkin úr.

Bjórinn þarf að vera við rétt hitastig þegar hann er borinn fram. Bragðskynið virkar ekki jafn vel ef bjórinn er of kaldur. Það getur vel verið að þér finnist bjór bestur ef hann er hálf frosinn en við skulum smakka hann við rétt hitastig. Persónulega finnst mér til dæmis vel kældur bjór frískandi og hressandi. Oftast drekk ég bjórinn kaldari en brugghúsin mæla sjálf með.

Ef þú vilt verða bjórnörd þá er upplagt að vera með blað og penna til þess að skrifa hjá sér punkta. Þá getur verið skemmtilegt að bjóða vinum í smökkun og ræða við þá um bjórana sem eru smakkaðir en það hjálpar til við að finna orð til þess að lýsa ilmum og bragði. Það er ráðlagt að smakka ekki fleiri en 5-6 í einu vegna þess að bragðlaukarnir ruglast í rýminu ef þú smakkar of marga í einu. Þá áttu líka að byrja á léttasta/ljósasta bjórnum og enda á þeim skerkasta/dökkum. Þú skalt forðast sígarettureyk og ekki hika við að senda smókerana út á svalir eða út í garð. Ef þú ætlar að bjóða upp á mat skaltu geyma eldamennskuna þangað til smökkun er lokið og þú skalt endilega biðja þann í vinahópnum sem angar af nýjasta NoFriends ilminum að slaka á í spýrabaðinu áður en hann kemur í heimsókn. Sterkir rakspýrar skemma fyrir lyktarskyninu.

Hver bjórstíll hefur sitt lag þegar helt er í glas. Ale bjórum á að hella “rólega” í hlið bjórglasins, það er gert til þess að forðast það að of mikil froða myndist. Markmiðið er að hafa froðuna jafn þykka og “einn fingur”.

Hveitibjór er best að hella afar rólega í hlið glassins en bjórar sem innihalda mikið ger eru með mikla kolsýrumettun (mikið gos). Venjan er að framreiða hveitbjóra með miklum haus (froðu). Ef bjórinn er ekki nógu skýjaður í glasinu er upplagt að “rúlla” síðustu dropunum í flöskunni og hella í glasið. Gerið hefur þá sest á botninn en þessi aðferð losar um gerið.

Stout bjórum á að hella rólega í glasið til þess að búa til haus(froðu) á bjórinn. Ef hellt er í glasið í tveim atrennum myndast þéttari haus sem vinnur með kaffibragði bjórsins.

Bjórum eins og Gullfoss er hellt jafnt og þétt í hlið glasins. Ef það þarf að stækka hausinn er helt í miðju glassins en hausinn á að rísa alveg að brún glassins. (þetta fer að sjálfsögðu eftir glasinu). Hausinn á að vera “tveggja fingra” þykkur, sumir bjóráhugamenn vilja þó hafa bjórinn sinn með stærri haus. Það dregur fram humlailm og biturleikinn “geymist” til loka.

Bjórsmökkunin sjálf fer fram í fjórum skrefum, horfa, þyrla bjórnum í glasinu, lykta og svo loks smakka. Við skulum skoða skrefin betur.

Útlit

Skoðaðu bjórinn. Eftir að bjórinn er kominn í glasið áttu að nefna litinn, skýrleika, kolsýrumettun, hausinn á bjórnum og hversu lengi hann endist. Þú skalt gefa bjórnum stig frá 1-5 fyrir þennan þátt. Hversu girnilegur er bjórinn? Kallar hann á þig, viltu smakka hann?

Ilmur

Lyktaðu af bjórnum. Fyrsti ilmurinn sem þú finnur er sá ilmur sem þú átt að veita mesta athygli. Nefið kemur til með að “lokast” fljótt fyrir nýjum ilmum. Færðu glasið frá nefinu og andaðu nokkrum sinnum. Lyktaðu aftur af bjórnum. Þú vilt skrifa hjá þér allt sem þér finnst aðlaðandi, öðruvísi eða slæmt við ilmi bjórsins. Hvernig karakter eru humlarnir? maltið, sætuleikinn, ávaxtakarakterinn og aðrir ilmir sem þú kannt að finna. Þú getur þyrlað bjórnum í glasinu til þess að losa um daufari ilmi sem þú fannst ekki við fyrstu tilraun. Það eru til mörg mismunandi orð til þess að lýsa þessum eiginleikum og ekkert eitt er réttara en annað.

Hér eru hins vegar nokkur sem eru vinsæl.

Grass/hay getur verið karaktereinkenni humla, ilmur af nýsleignu grasi kemur þá upp í hugann, þessi ilmur er algengur í evrópskum lager bjórum en hann myndast í gerjunarferlinu þegar hefðbundið lagerger er notað við bjórgerðina.

Hoppy er notað til þess að lýsa karaktereinkennum humla, það nær yfir jurtabragð sem minna á bay leaved, minntu eða hrokkinmentu.

Að lokum verð ég að minnast á orðið sem enginn vill finna í sínum bjór en það er orðið skúnkur. Þetta orð er notað um lykt af bjór sem hefur farið ílla í geymslu. Þetta er því miður algengur ilmur af bjórum hér á landi sem eru í grænum eða glærum flöskum. Þegar bjórinn er opnaður og lyktað er af honum rýkur upp sama lykt og skúnkar nota til þess að verja sig. Margir framleiðendur hér fylla bjórana af rotvarnarefnum og svo hanga bjórarnir á brettum mánuðum saman og eru ekkert varðir fyrir ljósi og hitabreytingum. Bjór er bestur þegar hann er nýr, hann er ferskvara en rotvarnarefni og margra mánaða geymslutími er í raun óvinur bjórsins. Það eitt og sér er næg ástæða til þess að forðast vissa bjóra, t.d. bjóra sem eru fluttir inn til landsins og eru með langan “líf” tíma, líftíminn er í raun liðinn en efnafræðin kemur þessum bjórum til bjargar þannig að þeir séu ekki ódrykkjarhæfir.

Orðalistinn er endalaus til þess að lýsa bjór og þú getur notað þau orð sem þér finnst passa best. Þú skalt gefa stig frá 1-10

Þá er komið að því að smakka bjórinn.

Smökkun - Palate

Hvernig áferð hefur bjórinn í munni? Body, hefur ekkert með brað að gera en gefur til kynna hvernig áferð bjórinn gefur í munni, body getur verið allt frá þunnur til þykkur eins og sýróp. Þunnur bjór gefur til kynna að hafa verið mikið gerjaður kannski til þess að búa til ljósann og svalandi karakter. Er bjórinn mjúkur eða hrjúfur? Er hann klístraður, væminn eða hreinsar hann munninn eins og edik? Er jafnvægi í bjórnum, er hann einsleitur (one-dimensional). Reyndu að átta þig á því hvernig bjórinn er í munninum. Gefðu stig frá 1-5.

Bragð

Nú er komið að því að útskýra hvernig bjórinn bragðast. Hversu mörg mismunandi brögð finnur þú og getur nefnt? Skiptu bragðinu í 3 hluta, hvernig bragðast bjórinn fyrst, hvernig er “miðju”bragðið og hvernig er loka bragð bjórsins? Gefður stig frá 1-10. Það eru til afar mörg orð til þess að lýsa bragði, hér er eitt algengt sem oft er notað. Caramel er bragð kemur við notkun á malti, bragðið getur verið frábært sé það í réttum hlutföllum en getur líka verið of mikið af því góða.

Milli bjóra er best að hreinsa bragðlaukana með vatni, helst án kolsýru og bragðefna. Ekki bjóða uppá snakk eða neitt með fitu þar sem fitan fletur bragðið af bjórunum út.

Samantekt

Að lokum skaltu meta bjórinn frá 1-20. Hér getur þú jafnað út dómana með því að meta það sem þér þótti gott og hvað slæmt, því meira jákvætt því fleiri stig. Hversu líklegt er að þú kaupir þennan bjór aftur? Hversu mikila ánægju færði bjórinn þér? Fólk hefur mismunadi smekk og því er ekkert eitt rétt í þessum málum.

Góða skemmtun.

Kveðja,

Heimir Hermannsson

Ölgerð Reykjavíkur

Ölgerð Reykjavíkur var stofnuð á því herrans ári 2007. Okkar markmið er einfalt; að framleiða framúrskarandi bjór úr besta fáanlega hráefni. Okkur bræðrum varð fljótlega ljóst að til þess búa til afburða bjór þyrfti yfirburða bruggmeistara, einhvern sem var á meðal þeirra bestu. Eftir töluverða leit fundum við hann um haustið 2007. Það var Anders Kissmeyer fyrrum bruggstjóri Carlsberg og núverandi bruggstjóri og eigandi Norrebro Bryghus í Kaupmannahöfn. Anders er hátt skrifaður meðal bjóraáhugafólks um allan heim og var það mikill akkur fyrir okkur að fá hann til samstarfs. Við vildum að hann þróaði uppskrift að hágæða ljósum lager bjór með bragði en sem væri samt ekki of framandi fyrir íslenska bragðlauka og tekið væri tillit til eiginleika okkar frábæra íslenska vatns. Við vildum að fyrsti bjórinn væri fyrir alla bjóráhugamenn og konur en hefði samt þetta extra góða og að kaupendur tækju eftir gæðunum. Það tókst að okkar mati og erum við stoltir af okkar fyrsta bjór Gullfoss en hann er án viðbætts sykurs og rotvarnarefna. Vert er að benda á að Norrebro Bryghus er meðal best heppnuðu Micro brugghúsa í Evrópu og hvetjum við alla bjóráhugamenn að heimsækja staðinn og smakka framleiðsluna.

Við ræddum mikið um hvað okkar fyrsti bjór ætti að heita og urðum sammála um að Gullfoss væri fallegt og sterkt íslenskt nafn. Á sama tíma tryggðum við okkur nafnið Geysir fyrir næsta bjór.

Næsta mál var framleiðsla. Við þurftum að ákveða hvort við ættum að fjárfesta í okkar eigin bjórverksmiðju eða finna gæða framleiðanda sem hefði áhuga á að vinna með okkur. Slíkt er þekkt erlendis sem Contract Brewing og nýta framleiðendur eins og t.d. Samuel Adams sér það í Bandaríkjunum. Við gerðum framleiðslu samning við Óla og Agnesi sem reka Bruggsmiðjuna á Árskógssandi með miklum glæsibrag og brugga Kalda. Við fundum það strax þegar við hittum þau að þar fór fólk sem hafði ástríðu fyrir gæða bjórframleiðslu og hafði áhuga á því að vinna með okkur. Það varð því niðurstaðan að skrifa undir framleiðslusamning við Bruggsmiðjuna og hefur það samstarf gengið afar vel.

Þrátt fyrir miklar hækkanir á áfengisgjöldum, umbúðagjöldum og álagningu ÁTVR reynum við að horfa björtum augum til framtíðar. Þróunin í löndunum í kringum okkur hefur verið spennandi og vonandi tekst okkur að koma þeirri þróun til Íslands og jafnvel búa til nokkra spennandi hluti sjálfir. Vonandi verður þetta ekki hjá okkur eins og á Kúbu þar sem hægt er að kaupa eina tegund af bjór í einni tegund af umbúðum; grænni dós og bjórinn heitir Bjór.

Ef þú vilt hafa samband við okkur þá getur þú sent tölvupóst á heimir@olgerdrvk.is eða hringt í síma 662 62 09. Hægt er að kaupa Gullfoss hér.

Með bestu kveðjum,

Heimir Hermannsson
Helgi Hermannsson